خصوصيات جغرافيايي

 

موقعيت و وسعت:

شهرستان آذرشهر يكي از قديمي ترين و معروفترين بخش هاي شهرستان تبريز بوده كه قبلاً به نام دهخوارقان معروف و ناميده مي شد و در تاريخ 17/4/76 رسماً به شهرستان تبديل و توسط وزير كشور وقت و استاندار و مسئولين محلي و با حضور خانواده هاي معظم شهدا و ايثارگران و مردم متدين آذرشهر افتتاح و از تابلوي فرمانداري پرده برداري به عمل آمد. اين شهرستان در 30 كيلومتري مركز استان و شهر مركز آن يعني آذرشهر در 50 كيلومتري جنوب‌غربي استان بر سر راه تنها اتوبان بين شهري استان يعني اتوبان تبريز، آذرشهر و راه ترانزيتي تبريز مراغه و كردستان و استان هاي غرب كشور واقع شده است قسمت غربي آن محدود است به درياچه اروميه، و جنوب آن شهر عجب شير از بخش هاي شهرستان مراغه بوده و شمال آن بخش ايلخچي از بخش هاي شهرستان اسكو و شرق آن را قسمتي از كوههاي سهند و بخشي از شهرستان اسكو تشكيل مي دهد. اين شهرستان 1340 متر از سطح دريا ارتفاع داشته و مساحت آن حدود 1600 كيلومتر مربع مي باشد كه وسعت شهرستان حدود 93/3 درصد كل وسعت استان مي باشد، اين شهرستان داراي دو بخش و پنج دهستان و سه شهر و 41 روستاي تابعه مي باشد و از نظر موقعيت جغرافيايي در 37 درجه و 30 دقيقه عرض شمالي و 45 دقيقه شرقي قرار گرفته است.

 

چگونگي پستي و بلندي كوهها و ارتفاعات مهم:

            شهرستان آذرشهر در دامنه شمال غربي كوه هاي بلندي از سلسله كوه هاي سهند غربي و جلگه و سواحل درياچه اروميه قرار گرفته است، قسمت شرق و جنوب شرقي آن كوهستاني و در مغرب آن ساحل پست درياچه اروميه قرار گرفته است، بلندترين كوه آن قاف داغي و در اصطلاح محلي به نام قبله داغي مشهور بوده و دشت حاصلخيز آذرشهر و روستاهاي اطراف آن در آبرفت رودخانه و مخروط افكنه كوهها قرار گرفته اند و كوه قبله داغي و كوه جهنم در ينگجه و چپقلو و قالاداغي در جزيره اسلامي و كوههاي قدمگاه و پيرچوپان از كوه هاي معروف شهرستان مي باشد.

 

وضعيت آب و هوايي و ميزان بارندگي در شهرستان:

            شهرستان آذرشهر از نظر چگونگي آب و هوا يك تفاوت كلي با ساير بخش هاي مناطق كوهستاني آذربايجان داشته و از يك تمايز مخصوصي برخوردار است، موقعيت قرار گرفتن آن از نظر جغرافيايي در آب و هواي آن اثر بخصوصي دارد دوري و نزديكي به درياچه اروميه، واقع شدن در دامنه كوهستان ها، ارتفاع و موقعيت موجود در تعيين آب و هوا موثر مي باشد.

 

كوه هاي مرتفع جنوب و شرق آن بسيار برفگير و سرد كوهستاني است، ابرهاي باران زا كه از فراز تركيه و از منطقه درياي مديترانه و از غرب شهرستان مي گذرند بيشتر منطقه مزبور را تحت تاثير قرار مي دهند كه در زمستان اكثراً در جلگه ها باران و در مناطق كوهستاني برف مي بارد زمستان در آذرشهر همانند بعضي از شهرهاي استان زودرس و سرد و طولاني نيست تابستان ها به لحاظ وجود باغات و كشاورزي حاصل از مستعد بودن منطقه ملايم و مطبوع و گرماي زيادي ندارد و زمستان ها معمولاً از اواخر آذرماه شروع و در نيمه دوم اسفند ماه پايان مي يابد و ميزان بارندگي ساليانه حدود 388 ميلي متر مي باشد.

 

وضعيت پوشش گياهي، جنگل و مرتع:

            وسعت مراتع شهرستان آذرشهر 70500 هكتار بوده كه مقدار 11700 هكتار خوب و 26800 هكتار مرتع متوسط و 32000 هكتار آن مرتفع فقير مي باشد از كل وسعت فوق الذكر 17200 هكتار مراتع كوهستاني و 42800 هكتار كوهپايه اي و 10500 هكتار مراتع دشتي و بياباني مي باشد اكثر مراتع شوره زار و درجه 3 و 4 تشكيل گرديده است و قسمتي از مراتع بلنديهاي جزيره اسلامي به صورت حفاظت شده توسط اداره كل حفاظت محيط زيست استان اداره و نگهداري مي شود كه جهت چراي حيوانات از جمله بزكوهي و غيره متعلق به اداره محيط زيست استفاده مي گردد.

 

            مراتع ييلاقي آذرشهر قريه امير ديزج و روستاي جراغيل بوده كه اكثراً تيپ مراتع قسمت شرقي و جنوبي و جنوب شرقي و شمال شرقي آذرشهر جزو مراتع كوهپايه اي با پوشش نسبتاً فقير بوده و آثار فرسايش هاي مختلف نيز در آنها ديده مي شود. شهرستان آذرشهر فاقد جنگل طبيعي بوده گفتني است كناره هاي رودخانه آذرشهر چائي و روستاهاي قرار گرفته در طول آن داراي جنگل هاي شخصي و خصوصي بوده كه مناظر جالب و ديدني را در طول رودخانه مذكور بوجود آورده كه مورد استفاده توريستها خصوصاً اهالي استان در فصل هاي بهار و تابستان و پاييز قرار مي گيرد.

 

منابع آب شهرستان، آب هاي سطح الارضي، رودخانه، چشمه ها و قنوات آب هاي تحت الارضي:

آب شهرستان از آب رودخانه آذرشهر چائي كه از كوه هاي پر برف سهند سرچشمه گرفته تامين مي گردد اين رودخانه از به هم پيوستن چشمه هاي متعدد و ذوب شدن برف ها بوجود آمده و طول آن حدود 60 كيلومتر مي باشد كه پس از آبياري مزارع روستاهاي در مسير قرار گرفته اضافي آن به درياچه اروميه مي ريزد رودخانه مذكور تقريباً فصلي بوده و فعاليت آن اكثراً در اوايل بهار و آخر پاييز مي باشد و از خرداد ماه رو به خشكي مي گذارد و تنها آب موجود آن مورد استفاده زارعين روستاهاي شرق آذرشهر قرار مي گيرد اكثر روستاها داراي چشمه و قنوات قديمي هستند كه پس از خشك شدن رودخانه از آب آنها جهت استفاده كشاورزي بهره مي جويند با توجه به كشاورزي بودن خود شهر آذرشهر قبلاً چشمه هاي متعددي در اين شهر وجودداشته كه توسط مالكين حفر و استفاده كشاورزي به عمل مي آمد كه متاسفانه اخيراً و در سال هاي گذشته به علت عدم رسيدگي مالكين و تبديل آنها به فاضلاب هاي خانگي چشمه هاي مذكور در حال از بين رفتن مي باشند و در بخش گوگان و روستاهاي آن تامين آب مشروب و كشاورزي از آب چاه هاي عميق تامين مي گردد اخيراً نظر به احداث سدهاي خاكي ينگجه در قسمت شرق آذرشهر و سد مخزني هفت چشمه در قسمت جنوب آذرشهر و پرنمودن آنها در فصل زمستان از آب رودخانه آذرشهر چائي وجود سدهاي فوق تاثير بسزايي در پرباري آب چشمه ها و قنوات و چاه هاي آب شهرهاي آذرشهر و گوگان گذاشته است از آب هاي سطح الارضي موجود شهرستان چشمه معدني تاپ تاپان در 5 كيلومتري جاده آذرشهر مراغه واقع شده و در اين ناحيه از چهار محل آب به صورت خودجوش از زمين خارج مي شود كه داراي بيكربنات كلسيم و منيزيم گازدار و آهن دار سرد است و آب شرب شهر ممقان در قسمت شمال آذرشهر از تعداد سه حلقه چاه عميق تامين مي گردد و مزارع كشاورزي موجود در منطقه ممقان از طريق چندين رشته قنات و همچنين از چاه هاي عميق و نيمه عميق داراي مالكيت خصوصي سيراب مي گردند.

  

تعداد بخشها، شهرها، دهستانها و نقاط روستايي در سطح شهرستان:

            براساس آخرين تقسيمات كشوري شهرستان آذرشهر داراي دو بخش مركزي و گوگان و سه شهر آذرشهر، گوگان و ممقان و پنج دهستان به نام هاي دهستان قاضي جهان به تعداد 8 روستا، دهستان قبله داغي به تعداد 13 روستا و دهستان تيمورلو به تعداد پنج روستا و دهستان شيرامين به تعداد 8 روستا و دهستان جزيره اسلامي به تعداد 7 روستا به شرح جدول زير مي‌باشد.

 

بررسي وضعيت تقسيمات كشوري شهرستان و سوابق آن:

            شهرستان آذرشهر از قديمي ترين بخش هاي شهرستان تبريز بوده بطوري كه در سال 1306 شهرداري شهر آذرشهر مركز شهرستان تشكيل و شروع به كار نموده است و در سال 76 با دو بخش مركزي و گوگان و پنج دهستان به شهرستان ارتقاء يافته و داراي سه شهر آذرشهر مركز شهرستان، شهر گوگان مركز بخش گوگان و شهر ممقان از توابع بخش مركزي آذرشهر مي باشد.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

خصوصيات جمعيتي

 

جمعيت و خانوار شهرهاي تابعه شهرستان آذرشهر و درصد رشد آنها از سال 1345 الي 1357

 

            و از كل جمعيت 98607 نفري شهرستان در سال 1375 تعداد 52699 نفر شهري به تعداد 12313 خانوار در شهرهاي تابعه آذرشهر ـ گوگان ـ ممقان و از تعداد 45908 نفر روستايي به تعداد 9900 خانوار در روستاهاي تابعه شهرستان ساكن مي باشند.

 

 

مأخذ: سازمان برنامه و بودجه آذربايجان شرقي

 

وضعيت اشتغال:

جمعيت ده ساله و بالاتر شاغل شهرستان بر حسب فعاليت اقتصادي سال 1375

 

 

مأخذ: سرشماري عمومي نفوس و مسكن 1375

 

بررسي ميزان افراد بيكار و علل بيكاري در سطح شهرستان:

            از كل جمعيت بالاي دهسال شهرستان آذرشهر تعداد 28727 نفر شاغل و تعداد 1055 نفر در سطح شهرستان بيكار مي باشند و برابر بررسي هاي به عمل آمده بيكاري اكثراً در بين قشر تحصيل كرده شهرستان مشهود بوده است.

وضعيت آموزش:

            براساس آخرين سرشماري آمار و نفوس و مسكن در سال 1375 در كل اين شهرستان تعداد 27891 نفر دانش آموز دختر و پسر در مقاطع تحصيلي كودكستان، ابتدايي، راهنمايي، دبيرستان و هنرستان فني حرفه اي و مدرسه استثنايي و پيش دانشگاهي مشغول تحصيل بودند كه از اين تعداد 62/32 درصد مربوط به مناطق روستايي و 58/67 درصد مربوط به مناطق شهري مي باشد در سطح شهرستان تعداد 188 آموزشگاه موجود بوده كه از اين تعداد 90 آموزشگاه در مناطق شهري و بقيه در مناطق روستايي داير است.

 

آثار تاريخي و نقاط ديدني:

الف) چشمه چهارسو:

اين چشمه در محله ستوباد آذرشهر، در ميدان كوچكي كه محل تقاطع چهار كوي باريك است، قراردارد طاقي مثمن با هشت ستون چوبي بر روي چشمه سايه افكنده و ستونها سرستوني به شيوه صفوي دارند. ظاهراً طرح اين طاق و سنگ چين چشمه مانند چشمه هاي جلوي مساجد بزرگ استانبول تركيه است كه در سال هاي اخير از سوي اداره ميراث فرهنگي جهت بهسازي تخريب و مدتها است به صورت نيمه تمام رها شده است.

 

ب) گورستان پيرحيران:

            اين گورستان به نام خواجه يوسف دهخوارقاني ملقب به پيرحيران يا باباحيران معروف شده است در وسط آن اطاق كوچكي وجود دارد كه قبر خواجه يوسف در آن قرار دارد اين مقبره در سال 1151 هجري قمري توسط حكم بيگ بن زكريا بيگ تعمير شد. تاريخ وفات پيرحيران ظاهراً محرم سال 670 هجري قمري بوده است. تنها آثار باقيمانده فعلاً قبر مذكور بوده و سنگ هاي حكاكي گورستان توسط افراد سودجو به محل هاي ديگر حمل و گورستان كلاً تخريب و به محل بازار هفتگي تبديل شده است.

 

ج) مسجد چهارسو ستوباد:

            در نزديكي چشمه چهارسو واقع شده است داراي 18 ستون چوبي با سرستون هاي چوبي است كه تقليدي از سرستون هاي دوره صفويه است بناي نخستين مسجد فروريخته و چندبار تعمير و تجديد بنا يافته، سرانجام به صورت كنوني در آمده است.

 

 

د) مسجد روميان:

            مسجد روميان سقفي چوبي دارد و مدخل سر در آن فاقد طاق و كتيبه اي است فقط دو پايه سنگي خوشتراش مارپيچي به شيوه صفوي از بناي سابق آن بجا مانده كه آنها را در دو طرف در ورودي مسجد كار گذاشته اند در زير مسجد چشمه اي جريان دارد كه در سال هاي اخير مسجد تجديد بنا گرديده و به مدل امروزي ساخته شده است.

 

هـ) مسجد محراب:

            در محله محراب واقع شده و به همين جهت به مسجد محراب معروف گرديده است طاق مرمرين درب ورودي آن از شاهكارهاي هنر حجاري به شمار مي رود، در پيشاني آن كتيبه اي با خط ثلث درشت عبارت در قال (الله سبحانه و تعالي و تقدس) و در متن كتيبه با خط جلي آيه شريفه اي در (سلام عليكم طبتم فادخلوها خالدين) و در گوشه پايين رقم (كتبه عبدالله) و در زير حاشيه كتيبه با خط ثلث ريز و خفي عبارت (عمل اسناد ملك علي بن استاد حسن علي حجار چوپاني) به طور برجسته كنده شده است. متن كتيبه و حواشي آن و ساير قسمت هاي طاق مرمرين همه با ختايي و شاه عباس و اسليمي گلدار و ماري و اژدر دهني برجسته زينت يافته است، با اينكه سقف مسجد بارها فرو ريخته و تعمير شده، ولي طاق مرمرين درب ورودي از حوادث مكرر به سلامت جسته است.

 

و) آثار باداميار:

            باداميار يا قدمگاه، روستاي در 12 كيلومتري جنوب شرقي آذرشهر است گورستان تاريخي باداميار بر روي پشته اي قرار دارد و سنگ نبشته ها و حجاري ها و مجسمه هاي متنوعي در آن به چشم مي خورد، سنگ نبشته ها و الواح قبور به خط كوفي و ثلث نو است، خطوط كوفي اغلب شيوه اي نزديك به تعليق دارند و بهترين نمونه آنها نوشته هاي سنگ قبر خواجه علي و پيرچوپان است، اما سنگ نبشته هاي ثنث تقريباً همه يكنواخت و يك دست است و نشان مي دهند كه در روزگاري كنده شده اند كه مذهب جعفري در آذربايجان رسميت و عموميت يافته و محبت خاندان نبوت در دلها جا گرفته و نام ائمه اطهار سلام الله عليهم اجمعين، زينت بخش كتيبه هاي قبور بزرگان علم عرفان شده است.

  

ز) آثار تورامين:

            روستاي متروك تورامين در چهل كيلومتري تبريز، بين شهرهاي ايلخچي و ممقان واقع شده است طاق سنگي سر در مسجد در كنار استخري در ساحل شمالي رودخانه تورامين افتاده است در قسمت بالاي اين طاق سنگي آيه شريفه (و ان المساجد لله فلاتدعو مع الله احداً) با خط ثلث درشت و در پايين آن عبارت (امر به عمارت هذا المسجد المبارك الخواجه ملك بن عبدالله سندي 920) و در دست چپ كتيبه در الفقر گيچي بيگ بن غياث الدين با همان خط و شيوه و كمي ظريفتر بطور برجسته كنده شده است، نوع سنگ كبود و محكم است، از سنگ چين پايه‌هاي مسجد نيز در چند نقطه نمونه اي به جاي مانده است و الان آثار فوق به صورت متروكه مي باشد.

 

ح) اولياي قاضي جهان:

            روستاي قاضي جهان از توابع گوگان در چهار كيلومتري شمال غربي آذرشهر قرار گرفته است بقعه اي گنبدواري در جنب مدرسه فجر و رضوان فعلي قرار دارد. ديوارهاي بقعه سنگي و گنبد آن آجري است، كف بقعه هفت پله پايين تر از سطح تپه است و در داخل آن گوري وجود دارد كه روي آن با كاشي هاي سبز رنگ ساده شش ضلعي پوشانده شده است، نام صاحب آن معلوم نيست ولي مردم مي گويند اين اوليا به معني پير و عارف و پارسا است شب هاي جمعه مردم روستا در آن گرد آمده و شمع روشن مي كنند و شايع است كه هر شب جمعه از قبر اوليا نور سبز رنگي ساطع مي شود.

 

ط) پير جابر ممقان:

            قبر پير جابر در ممقان واقع است اين قبر سنگ نبشته و كتيبه اي ندارد فقط سرلوح قبر بر رويه اي دروني ديوار غربي زاويه، و چهار قطعه سنگ كم عرض كه مجموعاً قسمتي از كتيبه ديوارهاي يك قبر قديمي را تشكيل مي دهند به كره بيروني ديوارهاي غربي و جنوبي زاويه نصب گرديده است دو قطعه از سنگ نبشته ها تاريخ 1135 هجري قمري دارد.

 

ي) تپه باستاني شيرامين:

            تپه باستاني در روستاي شيرامين قرار دارد كه در هفده كيلومتري جنوب غربي آذرشهر واقع شده است چند قطعه سنگ نيمه صيقل شده كه تصور مي رود از وسايل دفاعي مردم قديم اين ناحيه بوده، در آنجا بدست آمده است.

ك) تپه پير قطران:

سه تپه ساحل جنوبي رودخانه آذرشهر پشت سر هم قرار گرفته اند كه به تپه هاي آتشكده يا تپه پير قطران معروفند سطح بالاي تپه از سنگ هاي آتش نشاني قيرگون درشت كه در طول سده ها در مسير رودخانه ها سائيده شده اند پوشيده شده است، در چند جاي تپه حفاري به عمل آمده و قطعات بزرگ خمره هاي سفالي بدست آمده است، ظاهراً اين تپه روزگاري معبد يا گورستاني بوده است و سنگها را مردم آن زمان در آنجا گرد آورده اند.

 

ل) تپه مصلي:

            در انتهاي خيابان امام آذرشهر در ساحل شمالي رودخانه دهخوارقان واقع است كه مردم محل آن را (يوواداغي) يا (دوواداغي) و خواص (مصلي داغي) مي نامند. بالاي تپه پوشيده از الواح و سنگ نبشته هاي قبور است و درميان آن نه تنها كتيبه هاي تازخ، بلكه سنگ نبشته ها و قطعه سنگ هاي مفقود و منقش فراواني نيز به چشم مي خورد كه اغلب به سده هاي 7 و 8 هجري قمري است در وسط اين گورستان، مصلي يا نمازگاه بزرگي به طول و عرض متجاوز از يكصد متر تعبيه شده است كه سطح آن حدود يك متر از كف گورستان بلندتر است، محراب آن سنگ و آجر بنا گرديده است سنگها مربوط به قبور دوران هاي پيشين است فقط طاق سنگي منقوش وسط محراب سنگ قبر مرمرين به طول عمودي به ديوار نصب شده كه در روي آن چند بيت فارسي و دو آيه قرآن مجيد و چند عبارت عربي به خط ثلث دل انگيز بطور برجسته كنده شده و چند ترنج و اسليمي خوش طرح بر زيبايي آن افزوده است ظاهراً حجاري سنگ در سده‌هاي 8 و 9 هجري قمري صورت گرفته است.

 

 

م) قبرهاي تاريخي و بزرگ روستاي ينگجه از توابع آذرشهر

            داراي قطعه سنگ هاي بزرگي است كه حجاري آنها اعجاب انگيز است، هنگام تبديل اين گورستان به دبستان، اغلب سنگهاي حجاري شده و كتيبه ها و مجسمه هاي سنگي آن را خرد كرده در پاي ديوار مدرسه بكار برده اند و فقط سه قطعه بزرگ با حجاري زيبا سالم مانده است كه در حال حاضر در پاي ديوار مدرسه افتاده است و دو سه نوشته هايي به خط كوفي تزئيني و ثلث دارند.

 

 خصوصيات فرهنگي:

بررسي وضعيت زبان و ادبيات موجود شهرستان:

            زبان رايج محلي شهرستان تركي آذري است و اهالي منطقه به اين زبان تكلم مي كنند و زبان مكاتبه اي مردم زبان فارسي است، شعراي منطقه شعرهاي خود را به زبان تركي و فارسي مي سرايند و اكثر اشعار در مناسبت ها و ايام مذهبي به زبان تركي است و مردم تعصب خاصي به اين زبان دارند.

 

 

 

 

بررسي باورهاي مشترك مردم شهرستان:

            اهالي منطقه مسلمان و شيعه اثني عشري هستند و پايبندي به احكام اسلامي و عبادات و حفظ حجاب موجب پايين بودن ميزان فساد اخلاقي و منكرات و مفاسد اجتماعي است فرهنگ مبتذل غربي در قبل و بعد از پيروزي انقلاب اسلامي در منطقه رونق و نفوذي نداشته و مردم فرهنگ سنتي و اسلامي خود را كه همان اعتقادات قلبي مي باشد حفظ كرده اند، رفتارهاي اجتماعي مردم به شيوه سنتي و اسلامي مي باشد و برخوردها متناسب با رفتار نشات گرفته از اسلام است، مردم به نواميس خود ارزش خاصي قائل هستند و در اكثر موارد ارزش هاي اسلامي رعايت مي گردد.

 

بخش كشاورزي:

            كشاورزي و دامداري مهمترين بخش اقتصادي منطقه است و بيشترين جمعيت فعال را در خود جاي داده و مهمترين تامين درآمد خانواده ها به شمار مي رود كشاورزي منطقه اكثراً به شيوه سنتي و نيمه مكانيزه است مهمترين توليدات كشاورزي منطقه به ترتيب گندم، جو، سيب‌زميني و پياز، شير، گوجه فرنگي، هويج، ذرت و علوفه مي باشد، اكثريت قريب به اتفاق ساكنين منطقه مستقيماً از محل امور كشاورزي امرار معاش مي نمايند و يا در رابطه مستقيم با فرآورده ها و امور جنبي آن اشتغال دارند، عموماً مصرف خانوارها از اين محل تامين و مازاد بر ميزان مصرف نيز از طريق واسطه ها و افراد متفرقه به بازارهاي فروش در تبريز و ساير شهرستان‌ها انتقال مي يابد و نيازمندي هاي خانوارها به ساير كالاها از محل فروش محصولات كشاورزي تامين مي گردد.

 

بخش صنعت:

            شهرك شهيد سليمي در شهرستان آذرشهر واقع گرديده، اين شهرك توسط شركت شهركهاي صنعتي آذربايجان تاسيس گرديده و با توجه به اينكه شهرستان آذرشهر قبلاً جزو شهرستان تبريز بوده اكثر كارخانه هاي موجود توسط اداره صنايع تبريز واگذار گرديده است و تنها عده اي از كارگران ساده و نيمه ماهر از شهرستان آذرشهر در آن كارخانجات به كار اشتغال دارند البته احداث كارخانجات متعدد در اين شهرك در رفع معضل بيكاري و ايجاد زمينه اشتغال براي اهالي منطقه و افراد جوياي كار موثر واقع گرديده است، احداث كارخانه آهك هيدراته آذرشهر نيز توانسته است عده اي از افراد بيكار را جذب و مشغول كار نمايد، صنايع كوچك و متفرقه از قبيل نساجي، لپه سازي، آهك پزي، پتوبافي، آجرپزي، نخودپزي و كارگاه هاي متعدد تعمير كاري ماشين آلات كشاورزي و وسايط نقليه تانكر سازي، آبگرمكن سازي، حلبي سازي و غيره نيز توانسته است تعدادي از جمعيت فعال را جذب كنند.

 

بخش تجارت و خدمات:

            عمده تجارت اهالي شهرستان آذرشهر از طريق فروش قالي و محصولات كشاورزي مي‌باشد كه توليدات خود را از قبيل گندم و جو و سيب زميني و پياز و بادام و گردو و گوجه‌فرنگي، علوفه، صيفي جات و خشكبار در بازار به فروش رسانده و از اين طريق امرار معاش مي نمايند در اين بخش تنها افراد اندكي دست اندركار خريد و فروش بوده و عمده محصولات توليدي را جمع آوري و در ساير شهرها به صورت عمده به فروش مي رسانند، ضمناً در حدود 4000 نفر در قالب هشتاد اداره، بانك، آموزش و پرورش و غيره به فعاليت اشتغال داشته و از آن طريق امرار معاش مي نمايند.